ผู้ใดเห็นธรรมผู้นั้นเห็นเรา

"ผู้ใดเห็นธรรมผู้นั้นเห็นตถาคต" คำว่า"ตถาคต"ของประโยคนี้หมายถึง"เรา"คือผู้ที่เห็นธรรมไม่ได้หมายถึงพระพุทธเจ้า

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ไทย-อังกฤษ ของท่าน ป.อ. ปยุตฺโต แปล “ตถาคต” (Tathāgata) เป็นอังกฤษว่า
1. the Accomplished One; the Thus-come; the Thus-gone; the Truth-winner; an epithet of the Buddha.
2. An Arahant.
3. a being.

ตถาคตคือบุรุษสรรพนามที่ใช้แทนตัวผู้พูดหรือผู้ที่เห็นธรรม = บุรุษที่ 1

บุรุษสรรพนามแบ่งออกเป็น
บุรุษที่ 1 ได้แก่ ฉัน ข้าพเจ้า กระผม ผม ดิฉัน เรา อาตมา ข้าพระพุทธเจ้า เป็นบุรุษสรรพนามที่ใช้แทนผู้พูด
บุรุษที่ 2 ได้แก่ เธอ ท่าน คุณ ใต้เท้า พระคุณเจ้า ฝ่าพระบาท แก เป็นบุรุษสรรพนามที่ใช้แทนผู้ที่เราพูดด้วย
บุรุษที่ 3 ได้แก่ เขา พวกเขา มัน พระองค์ เป็นบุรุษสรรพนามที่เราพูดถึงหรือผู้พูดกล่าวถึง

ผู้ใดเห็นธรรมผู้นั้นเห็น"เรา"
เราเป็นใคร?
เราไม่ใช่จิต
เราไม่ใช่วิญญาณ
เราไม่ใช่ธาตุรู้
เราคือความรู้ตัว
เราคือผู้มีสติตั้งมั่น

ผู้ใดเห็นธรรมจะเห็นเราแยกจาก "วิญญาณเกิดดับ" ที่มันเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในใจตั้งแต่ตื่นยันหลับตั้งแต่เกิดจนตายนับชาติไม่ถ้วนเพราะมีความรู้ตัวเราจึงไม่หลงเพลินกับสิ่งที่มากระทบผัสสะ
แต่ถ้าเห็นเราเป็น "วิญญาณดวงเดียว" คือไม่เคยรู้ตัว หลงตั้งแต่ตื่นยันหลับหลงตั้งแต่เกิดจนตาย

ผู้ใดเห็นธรรมจะเห็นเราแยกจาก "จิตเกิดดับ" ที่มันนึกคิดปรุงแต่งตั้งแต่ตื่นยันหลับตั้งแต่เกิดจนตายนับชาติไม่ถ้วนเพราะมีสติตั้งมั่นเราจึงไม่หลงเพลินไปกับการนึกคิดปรุงแต่ง
แต่ถ้าเห็นเราเป็น "จิตดวงเดียว" คือไม่เคยหยุดคิด คิดตั้งแต่ตื่นยันหลับคิดตั้งแต่เกิดจนตาย

การเห็นปฏิจจสมุปบาทคือเห็นความเกิดขึ้นของทุกข์และการดับไม่เหลือของทุกข์ในขณะจิตหนึ่งๆ

โย ธมฺมํ ปสฺสติ โส ปฏิจจสมุปฺปทามํ ปสฺสติ
ผู้ใดเห็นธรรมผู้นั้นชื่อว่าเห็นปฏิจจสมุปบาท
โย ปฏิจจสมุปฺปทามํ ปสฺสติ โส ธมฺมํ ปสฺสติ
ผู้ใดเห็นปฏิจจสมุปบาท ผู้นั้นย่อมเห็นธรรม

ผู้ที่ยังไม่เห็นปฏิจจสมุปบาทจึงงมงายตามศาสนาผีเชื่อเรื่องวิญญาณออกจากร่างหลังตาย
ผู้ที่ยังไม่เห็นปฎิจจสมุปบาทจึงงมงายตามศาสนาพราหมณ์ฮินดูเชื่อเรื่องจิตอมตะมีตัวตนถาวร

☆จากคอมเม้นต์ของสหายธรรม: คุณสามัญชน จนและโง่, คุณSingha เด็กวัด, คุณBuddhism Education

☆Updateเพิ่มเติม; บทกวีของคุณบุษบา(สหายธรรม)

นิพพานคือการพ้นทุกข์
ใช่สุขหลังตายไปอยู่
ที่หมายสูงสุดของผู้
ได้รู้ได้พ้นก่อนตาย

ใครหวังหลังตายได้ครอง
ควรต้องลองเปลี่ยนโอนย้าย
ไปหาศาสนาใหม่
หรือไปนิกายที่ตรง

Nirvana is liberation for rest
Not after death go to happiness
At ultimate destination place
But you was that free before death

Who hopes that after the death case
Should try to transfer your head
Please to find a new religion best
Or go to the exact, you are yes

ปัญจวัคคีย์มีท่าน โกณฑัญญะ
ฟังพุทธะ ปฐมเทศ สำเร็จนำ
โสดาบัน ได้ปัญญา ตาเห็นธรรม
เพราะท่านทำ บำเพ็ญศีล อภิญญา

แจ้งทิฏฐิ วิสุทธิ์ได้ ก่อนใครนั้น
เพราะจิตท่าน ขั้นวิสุทธิ์ วิมุตติ์กล้า
เกิดมรรคผล จึงพ้นไป ไร้อัตตา
สิ้นกังขา มัคคาผ่าน แจ้งญาณทัศน์

อรหันต์ ท่านอื่นได้ ใช่เพียงฟัง
ด้วยระวัง ทั้งศีลละ จิตสะอาด
ไตรสิกขา เดิมมาครบ จบไม่ขาด
จึงสิ้นชาติพ้นวัฏฏะ พระนำทาง

ไม่ได้จิตไม่ได้ธรรม ไม่ทำเอง
ใครอวดเก่ง ไม่เคร่งครัด ตัดบางอย่าง
เปรียบตนว่า พาหิยะ จะเป็นบ้าง
หลงในว่าง ยังห่างไกล ไม่ใช่เอย